Panasonic Connect heeft twee nieuwe series 4K PTZ-camera’s aangekondigd, de AW-UE200 en de AW-UER200, en heeft daarmee een primeur: het zijn volgens het bedrijf de eerste PTZ-camera’s met een global shutter MOS-sensor. De camera’s werden getoond op IBC 2026 in de RAI Amsterdam; leverbaar zijn ze pas in 2027. Prijzen zijn nog niet bekendgemaakt.
PTZ-camera’s
PTZ staat voor pan, tilt, zoom: een camera die op afstand draait, kantelt en zoomt, zonder dat er iemand fysiek achter staat. Het zijn de camera’s die veel gebruikt worden in kerken, collegezalen, sportlocaties, raadszalen en videostudios: één operator bedient er meerdere tegelijk vanaf een joystick of een controlepaneel, en de camera zelf hangt aan het plafond of op een statief in een lastige hoek. De keuze van de sensor in zo’n camera is belangrijk, omdat een PTZ snel beweegt tijdens een live uitzending, en in veel gevallen ook lastige situaties voor zijn kiezen krijgt, zoals het direct gericht zijn op LED wanden in een presentatie ruimte.
Rolling shutter vs Global Shutter
Vrijwel elke moderne videocamera gebruikt een rolling shutter. De sensor wordt niet in één keer uitgelezen, maar rij voor rij, van boven naar beneden. Tussen de bovenste en de onderste beeldlijn zit dus een minimiem tijdsverschil – bij een snelle sensor enkele milliseconden, bij een langzame meer.
Zolang er weinig beweegt, merkt niemand dat, maar zodra er wél iets snel beweegt, ontstaan drie bekende problemen:
- Skew of “Jello”: verticale lijnen gaan scheef staan als de camera snel beweeg. Een lantaarnpaal of een doelpaal buigt mee met de beweging.
- Vervorming van snelle objecten: een golfclub, een tennisracket of een propeller krijgt een bijzondere vorm.
- Banding bij pulserend licht: led-verlichting, led-wanden en flitsers branden niet continu maar pulseren met een hoge frequentie – donkere balken rollen door het beeld omdat elke beeldlijn op een ander moment wordt belicht.
Een global shutter leest de hele sensor in één keer uit: elk pixel wordt op exact hetzelfde moment belicht en weggeschreven. Daarmee verdwijnen skew, vervorming en rollende balken. Dat is niet nieuw — CCD-sensoren deden het van nature, en in de fotografie zit er sinds de Sony α9 III een stacked global shutter in een systeemcamera — maar in videocamera’s is het zeldzaam gebleven.
De problemen van global shutter
De reden dat rolling shutter de norm werd, is dat global shutter lastig en duur is. Elke pixel heeft extra transistors en een eigen geheugenelement nodig om zijn lading vast te houden tot de uitlezing volgt. Die ruimte gaat af van het lichtgevoelige oppervlak, wat in de praktijk betekent: minder gevoeligheid, minder dynamisch bereik en meer ruis dan een vergelijkbare rolling shutter-sensor. Moderne stacked-constructies, waarbij de elektronica achter de fotodiodes wordt gestapeld in plaats van ernaast, halen die achterstand grotendeels weg, en dat is wat de techniek nu bruikbaar maakt in een camera van dit kaliber.
Panasonic publiceert (nog) geen gevoeligheids- of dynamisch-bereikcijfers voor deze sensor, dus hoe groot de rekening hier precies is, valt op dit moment niet te beoordelen. Wat wel vaststaat: het is een 1,2-type 5K MOS-sensor, die via oversampling een 4K-beeld uitleest. Die “1,2-type”-aanduiding is de oude beeldbuismaat en geen echte diagonaal – een 1-type sensor meet zo’n 16 mm diagonaal, niet 25,4 mm. Ter vergelijking: de huidige topmodellen AW-UE160 en AW-UE150 hebben een 1-type sensor, dus de UE200 gaat er iets in omhoog.
Over de primeurclaim: Het gaat om de eerste PTZ-camera met een global shutter MOS-sensor van 1 type of groter. Kleine global shutter-sensoren bestaan al langer in machinevisie- en beveiligingscamera’s; wat hier nieuw is, is het formaat en de broadcast-toepassing.
AW-UE200: snelheid
Waar de global shutter het beeld stilzet, moet het pan-tilt-mechanisme het volgen. Panasonic noemt een maximale pansnelheid van 400°/sec, bereikt vanuit stilstand in ongeveer 0,2 seconde. Ter vergelijking: 400°/sec betekent dat de camera in een seconde meer dan een volledige slag draait.
Het zoombereik is 22x optisch (vergelijkbaar met 22,5 – 500 mm), met een groothoek van 80° horizontaal. Die combinatie van ver kunnen inzoomen én breed kunnen kijken vanaf korte afstand is precies wat een vaste opstelling in een kleine ruimte nodig heeft. De zoomsnelheid is variabel van ongeveer een halve seconde over het hele bereik tot maximaal drie minuten, voor extreem trage zoombewegingen.
Daarnaast noemt Panasonic HD-opnamen tot 120 en 180 fps voor slow motion; volgens het Japanse persbericht komt die hoge beeldsnelheid via een latere firmware-update, niet bij introductie. Automatische tracking en framing zitten in de camera zelf, dus zonder externe server of losse licentie.
AW-UER200 – een extra dimensie
De UER200 is dezelfde camera met een extra as. Naast pan en tilt heeft hij een rolas van -200° tot +200°, waarmee het hele beeld gekanteld kan worden. De directe toepassing: verticale video. De camera levert 16:9 en 9:16 tegelijk uit, en gebruikt daarvoor het volledige sensoroppervlak in plaats van een uitsnede.
Handigheidje is het horizontaal stellen met een enkel knop. Als je een PTZ aan een schuin plafond hangt kan het veel moeite kosten om een recht beeld te krijgen – dit maakt het een stuk makkelijker.
Specificaties
| AW-UE200 / UE210 | AW-UER200 / UER210 | |
|---|---|---|
| Sensor | 1,2-type 5K global shutter MOS | 1,2-type 5K global shutter MOS |
| Uitgangsbeeld | 4K via 5K-oversampling | 4K via 5K-oversampling |
| Zoom | 22x optisch, 22,5–500 mm equiv. | 22x optisch, 22,5–500 mm equiv. |
| Groothoek | 80° horizontaal | 80° horizontaal |
| Pan | tot 400°/sec, topsnelheid in ca. 0,2 s | idem |
| Rolas | — | –200° tot +200°, 16:9 én 9:16 |
| Hoge beeldsnelheid | HD tot 120/180 fps (via firmware) | idem |
| Zoomsnelheid | ca. 0,5 s tot 180 s over het bereik | idem |
| IP (210-varianten) | SMPTE ST 2110, Dante, ongecomprimeerd 4K, JPEG XS via firmware | idem |
| Kleuren | Pearl White (W) en zwart (K) | Pearl White (W) en zwart (K) |
| Beschikbaar | februari 2027 | Q2 2027 |
De IP-kant: ST 2110, Dante en JPEG XS
De 210-varianten (UE210 en UER210) zijn de modellen voor een volledige IP-productieketen. SMPTE ST 2110 is de broadcaststandaard die beeld, geluid en metadata als afzonderlijke, ongecomprimeerde streams over een netwerk stuurt – de opvolger van SDI-bekabeling in grotere installaties. Dante doet hetzelfde voor audio en is in de AV-wereld de gangbare standaard; Panasonic noemt daarbij redundante verbindingen. JPEG XS is een lichte compressie met zeer lage latentie, bedoeld om ST 2110 over minder bandbreedte te laten lopen zonder zichtbaar kwaliteitsverlies; ook die komt volgens Panasonic via een firmware-update.
Nog niet alles is bekend van de specificaties – ook op IBC werd een prototype getoond.
Prijs en beschikbaarheid
Panasonic heeft nog geen prijzen genoemd, ook geen Europese adviesprijzen. Voor een indicatie van het segment: het huidige topmodel AW-UE160 staat bij Amerikaanse dealers rond de 12.500 dollar. De AW-UE200-serie komt volgens Panasonic in februari 2027 op de markt, de AW-UER200-serie in het tweede kwartaal van 2027. Beide series verschijnen in Pearl White en zwart, met de 210-varianten als de uitvoering met ST 2110 en Dante.
Geef een reactie