Als het gaat om het kiezen van hoofdtelefoons is er nogal wat keuze. De afgelopen jaren zijn we overspoeld met de ‘over-ear’ wireless noise cancelling en de in-ear ’true wireless’ headphones, met name bedoeld om “onderweg” te gebruiken.

Audio-professionals en hifi-liefhebbers zoeken meestal iets anders: veel van de mogelijkheden van deze hoofdtelefoons make de geluidskwaliteit niet beter – en zijn eigenlijk ook meer bedoeld als achtergrondmuziek in plaats van gefocust luisteren.

Sennheiser maakt al vele jaren hoofdtelefoons voor consumenten en professionals. De nieuwe HD 490 Pro studio hoofdtelefoon valt duidelijk onder de ‘professional’ categorie. Vergeleken met modellen die gericht zijn op consumenten is er veel anders: bouwkwaliteit, geluidskwaliteit, gebruiksgemak – eigenlijk alles. Maar ook voor ‘pro’ gebruik is dit geen standaard hoofdtelefoon.
Eens kijken wat we dat nu precies inhoudt.

Sennheiser HD 490 Pro

Sennheiser is natuurlijk bekend om haar jarenlange ervaring met hoofdtelefoons en andere audio-producten. De eerder dit jaar geïntroduceerde HD 490 Pro is een studiohoofdtelefoon die volgens Sennheiser een mix van helderheid, comfort en betrouwbaarheid is. Gericht op audio-professionals, maar door deze eigenschappen ook gewaardeerd door hifi-liefhebbers.

‘Open’ studio hoofdtelefoon

De Sennheiser HD 490 Pro is een ‘studio’ hoofdtelefoon. Maar wat houdt dat in, en wat is er anders dan de bekende hoofdtelefoons van Sony, Apple en andere bekende merken?

Consumenten hoofdtelefoons zijn gemaakt om lekker te klinken. Deze hebben vaak ook meer features: bluetooth, noise-cancelling, apps en touch-control.
Studio hoofdtelefoons zijn primair bedoeld voor mensen die muziek beoordelen. De focus is op om alles te horen zonder vervorming of kleuring. Dat zie je ook terug in het frequentie-bereik, dat loopt van diep laag tot hoger dan een mens kan horen. Een nauwkeurige weergave van het geluid is dus belangrijk.

Deze hoofdtelefoon is duidelijk van de tweede categorie. Bedraad, geen bluetooth, geen noise-cancelling, geen “deep-bass”. Op het oog een zeer basic hoofdtelefoon zonder franjes, hoewel er bij nader bestuderen een aantal bijzonderheden te vinden zijn die ‘gewone’ hoofdtelefoons weer niet hebben, maar wel erg fijn zijn.

En bovendien is het een open hoofdtelefoon. Dit type omsluit de ‘luidsprekers’ van de hoofdtelefoon niet aan de achterzijde, maar is juist open. Dit heeft voordelen voor de geluidsweergave (ruimtelijker), maar zorgt er dus ook voor dat anderen al snel kunnen meegenieten van jouw muziek. En ook andersom: ze sluiten de wereld niet van je af.

Uiterlijk en Comfort

Als je de HD 490 Pro beetpakt, dan heb je al snel in de gaten dat het licht is, zonder fragiel te zijn. De stalen hoofdband werkt daar zeker ook aan mee.

De HD 490 is ook mooi om te zien, met een voor Sennheiser nieuw ontwerp. De oorschelpen zijn aan de buitenkant open achter een soort van rooster, waar doorheen je de driver en het interne frame ziet zitten. De oorschelpen voelen aan de binnenkant heerlijk zacht aan, en onder de hoofdband zit ook nog een flink stuk padding.

Eenmaal op je hoofd gezet weet je waar dit allemaal voor bedoeld is: comfort. De grote oorschelpen zitten lekker op je hoofd, en de oorkussens zijn bijzonder zacht. Deze ‘ear pads’ zijn afneembaar, uitwisselbaar en zelfs uitwasbaar in de wasmachine – wat zowel hygiënisch als duurzaam is. De kussens hebben zelfs een soort van zachte uitsparing voor een bril, zodat je comfort niet wordt beïnvloed door je oogsterkte… Sennheiser heeft in de gaten dat comfort meer is dan een bijkomstigheid: als je uren aan het mixen bent wil je ook dat de hoofdtelefoon niet gaat irriteren.

De oorschelpen zelf kunnen haaks gedraaid worden, en passen zich soepel aan je hoofd.
Een klein persoonlijk minpuntje is de diepte van de schelp: die hadden wat mij betreft nog net een stukje dieper mogen zijn; nu raken mijn oren net de binnenkant. Dat zal niet bij iedereen zo zijn, maar wat eerder bij degenen met minder haar…

Ook een mooi ‘comfort’ puntje: de mini-xlr kabel kan zowel in de linker als rechter schelp geplugd worden, zodat je zelf kunt bepalen aan welke kant je er het minste last van hebt.

Hoe klinkt de HD 490 Pro?

Na het bekijken en voelen van de hoofdtelefoon komt het belangrijkste: hoe klinkt deze?

Het geluidsbeeld is breed: de muziek wordt niet in je hoofd afgespeeld maar om je heen. En heel gedetailleerd: instrumenten zijn heel goed en mooi van elkaar te onderscheiden, zonder vermoeiend te zijn.
Wat ook opvalt is de laagweergave. Deze gaat laag. “Open” hoofdtelefoons staan niet bekend om diepe basweergave (er mist een gesloten behuizing om te resoneren) – maar de HD 490 Pro’s weet desalniettemin toch een indrukwekkend geluid neer te zetten.

Deze drie punten zijn met name van toepassing onder een belangrijke conditie: een ‘betere’ hoofdtelefoon versterker. Luisterend vanaf mijn MacBook was het laag wel aanwezig en strak, maar niet indrukwekkend. Ingeplugd op de hoofdtelefoonversterker van de Anthem AV receiver hoorden we beduidend meer.
En met andere ‘echte’ hoofdtelefoon versterkers is dat keer op keer te horen. Een kwalitatief hoogstaande hoofdtelefoon profiteert van een betere hoofdtelefoon versterker – vergelijkbaar met luidsprekers en versterkers.

Orgelwerken, maar ook dancemuziek, jazz, vocalen en drums worden strak weergegeven. De diverse instrumenten van het overbekende Take Five (Dave Brubeck) zijn bijna aanwijsbaar, de opening van Where It’s At van Beck komt heerlijk binnen, Brückners Symphony #3 klinkt ruim en precies… Het testen van hoofdtelefoons is altijd een goede reden om allerlei soorten muziek op te zoeken, en door het neutrale karakter heb ik geen muziekstijlen kunnen ontdekken die niet goed klinken.
Daarbij: het is niet zo dat minder goed opgenomen muziek ook niet goed klinkt op de HD 490 Pro. Goede opnames profiteren zeker van deze hoofdtelefoon (liefst gekoppeld aan een goede hoofdtelefoon versterker), maar in tegenstelling tot enkele zeer ‘analytische’ hoofdtelefoons heb ik geen nummers kunnen ontdekken die echt door de mand vallen.

Verschil tussen oorkussens?

En wat ik zelf nog nooit eerder heb “gehoord”: er zit echt een hoorbaar verschil tussen de twee meegeleverde oorkussens. De zachte, fluwelen versie (“Producer”) heeft net wat meer laag, terwijl de iets hardere, stoffen variant (“Mixer”) de nadruk legt op de midden- en hogere frequenties. Het verschil is niet extreem groot, maar zeker aanwezig.

De eerste keer is het best wel eng om de kussens te verwijderen; je bent al snel bang dat je iets kapot maakt. Maar als je dat eenmaal doorhebt, gaat het wisselen snel, en de andere kussens zitten dan ook weer snel stevig op zijn plaats.

Voor ‘gewoon’ muziek luisteren zullen de meesten kiezen voor de Producer pads, niet alleen vanwege het iets lekkerdere laag maar met name vanwege het comfort. De Mixer pads zijn duidelijk bedoeld om de details in zang en hogere frequenties bloot te leggen.

Het geluid en comfort deed mij denken (in de verte) aan de Orpheus hoofdtelefoon – Sennheisers uber-high-end hoofdtelefoon (met bijbehorende buizenversterker) die ik een tijdje geleden heb mogen beluisteren. Dat is een groot compliment, want dat is de allerbeste hoofdtelefoon ervaring die ik ooit heb gehad, maar deze heeft dan ook een prijskaartje van ruim 50.000 euro.

Specificaties

De technische specificaties:

• Type: dynamische over-ear hoofdtelefoon
• Akoestisch principe: open oorschelpen
• Driver diameter: 38 millimeter
• Frequentiebereik: 5 Hz tot 36 kHz
• Gevoeligheid:
  • 105 dB SPL (1 kHz/1 Volt rms);
  • 96 dB SPL (1 kHz/1 mW)
• Maximaal geluidsdrukniveau: 128 dB SPL (1 kHz, 5% THD)
• Vervorming/THD: kleiner dan 0,2% (1 kHz, 100 dB SPL)
• Impedantie (1 kHz): 130 Ohm
• Gewicht (zonder kabel): 260 gram
• Twee typen, verwisselbare oorschelpen: Producer en Mixer
• Afneembare 1.3 meter mini-xlr naar 3.5mm jack kabel
• VR MIX-SE software plugin

De Sennheiser HD 490 Pro is te koop voor rond 390 euro.

Er is ook een HD 490 Pro Plus variant met alles van de ‘gewone’ versie, maar met:

• Een extra 3 meter mini-xlr naar 3.5mm jack kabel
• Een luxe hard-case met rits
• Extra hoofdbandkussen (in de stijl van de Producer en Mixer oorkussens)

Voor deze extra’s wordt zo’n 60 euro extra gevraagd. Ik denk niet dat dit een essentiële uitbreiding is, maar als je op pad gaat met de hoofdtelefoon is het wel fijn om een goede case te hebben waar alles inpast.

Los te koop is nog een gebalanceerde audio-kabel, waarmee je de HD 490 Pro volledig gebalanceerd kunt aansluiten op een idem hoofdtelefoonversterker.

Conclusie

Een audio professional of hifi-liefhebber op zoek naar een goede hoofdtelefoon moet absoluut een keer de Sennheiser HD 490 Pro opzetten en kritisch gaan luisteren. Ze zijn niet goedkoop (rond 400 euro) ; er zijn voor minder geld van zowel Sennheiser als andere merken die ‘vergelijkbaar’ klinken.
In zowel het laag als het hoog zijn ze sterk – maar de kracht zit hem toch echt in de combinatie van constructie (daar profiteer je nog vele jaren van), geluidskwaliteit en het werkelijk extreem goede draagcomfort, nog eens aangevuld met de diversiteit van de twee meegeleverde sets Producer en Mixer oorkussens. Als je dit alles bij elkaar optelt dan vind ik dat de prijs zeker niet te hoog is – en zeker aan te bevelen zijn.

Meer informatie: Sennheiser.